Polish Scholar Award 2027-28
Fulbright Polish Scholar Award 2027-28 (wcześniej znany jako Senior Award) to program umożliwiający osobom z polskim obywatelstwem zatrudnionym w polskich instytucjach akademickich i naukowych realizację samodzielnych projektów badawczych lub badawczo-dydaktycznych w instytucjach goszczących w USA (tj. amerykańskich uczelniach, instytutach badawczych non-profit lub instytucjach rządowych). Stypendium, trwające od 3 do 10 miesięcy, skierowane jest do pracowników i pracowniczek badawczych i dydaktycznych na każdym etapie kariery po uzyskaniu stopnia doktora. Przyjmujemy zgłoszenia ze wszystkich dziedzin z wyłączeniem projektów wymagających bezpośredniego kontaktu z pacjentem. Nabór wniosków trwa od 9 lutego do 18 maja br.
Junior Research Award 2027-28
Fulbright Junior Research Award 2027-28 to program dla osób z polskim obywatelstwem przygotowujących rozprawę doktorską w polskich instytucjach naukowych. Celem stypendium, trwającego od 4 do 10 miesięcy, jest realizacja własnego projektu badawczego w amerykańskiej uczelni, instytucie badawczym non-profit lub organizacji pozarządowej w USA, powiązanego z tematyką przygotowywanej rozprawy doktorskiej. Przyjmowane są zgłoszenia ze wszystkich dziedzin z wyłączeniem projektów wymagających bezpośredniego kontaktu z pacjentem. W ramach konkursu Junior Research Award 2027-28 można też składać wnioski o 10-miesięczne stypendium Fulbright Research Award at Stanford University School of Medicine 2027-28. Nabór wniosków trwa od 12 maja do 12 października br.
Fulbright Research Award at Stanford University School of Medicine 2027-28
Fulbright Research Award at Stanford University School of Medicine 2027-28 toprogram dla osób z polskim obywatelstwem przygotowujących rozprawę doktorską w polskich instytucjach naukowych z następujących dziedzin: biologia komórkowa, molekularna lub strukturalna, biochemia, biofizyka albo obszary pokrewne, z wyłączeniem projektów wymagających bezpośredniego kontaktu z pacjentem. Celem stypendium, trwającego od 8 do 10 miesięcy jest realizacja jednego z zaproponowanych przez Rogala Lab projektów, jednocześnie powiązanego z tematyką przygotowywanej rozprawy doktorskiej. Stypendium jest częścią programu Junior Research Award i oferowane jest we współpracy z Rogala Lab. Nabór wniosków trwa od 12 maja do 12 października br.
STEM Impact Award 2027-28
Fulbright STEM Impact Award 2027-28 to program dla osób z polskim obywatelstwem, które kierują projektami badawczymi z obszarów STEM i są zatrudnione w polskich instytucjach akademickich i naukowych. Stypendium pozwala na realizację krótkoterminowego (2-6 tygodni) projektu badawczego, dydaktycznego lub badawczo-dydaktycznego oraz na poszerzenie wiedzy z zakresu komercjalizacji nauki lub skutecznego pisania wniosków grantowych w instytucjach w USA. Stypendium przeznaczone jest do pracowników i pracowniczek badawczych i dydaktycznych z doświadczeniem w zarządzaniu projektami badawczymi i nadzorowaniu pracy innych naukowców. Nabór wniosków trwa od 12 maja do 31 października br.

Zapraszamy do udziału w badaniu Komisji Europejskiej na temat wpływu programu Erasmus+ na mobilność edukacyjną i współpracę międzynarodową. Ankieta skierowana jest do:
- studentów,
- nauczycieli akademickich,
- pozostałych pracowników uczelni.
Prosimy o opinię również osoby, które nie uczestniczyły w żadnym projekcie mobilności edukacyjnej ani współpracy międzynarodowej finansowanym w ramach programu Erasmus+.
Jest to anonimowa ankieta online, której wypełnienie nie zajmie więcej niż 15 minut.
Państwa opinie są niezwykle cenne dla zapewnienia dokładnej oceny wyników i wpływu programu Erasmus+ i jego rozwoju w przyszłości.
KLIKNIJ TUTAJ, ABY ROZPOCZĄĆ ANKIETĘ
Ankieta będzie aktywna do 11 grudnia 2023 r.
Z góry dziękujemy za poświęcony czas.
Celem Programu jest wzmocnienie potencjału dydaktycznego uczelni prowadzących kształcenie w zawodach medycznych tj. lekarz, lekarz dentysta, farmaceuta, pielęgniarka, położna, diagnosta laboratoryjny, fizjoterapeuta czy ratownik medyczny. MEDYK NAWA daje wspomnianym uczelniom możliwość zaproszenia w charakterze wykładowców i nauczycieli akademickich przedstawicieli zawodów medycznych, mających uprawnienia do wykonywania ww. zawodów oraz posiadających kompetencje niezbędne do kształcenia studentów na kierunkach medycznych. Program pozwoli na zwiększenie współpracy międzynarodowej w zakresie szeroko rozumianych nauk medycznych poprzez dzielenie się najnowszą wiedzą i najlepszymi praktykami wykorzystywanymi w kształceniu m.in. lekarzy, pielęgniarek czy ratowników medycznych.
Do programu aplikują uczelnie, zaś zapraszani przez nich naukowcy muszą spełnić następujące wymagania:
- muszą posiadać (w kraju aktualnego zatrudnienia) uprawnienia pozwalające na wykonywanie zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego;
- aktualnie wykonują ww. zawód za granicą lub prowadzą zajęcia dydaktyczne w zagranicznej uczelni;
- swobodnie posługują się językiem polskim lub językiem angielskim w kontakcie z pacjentami oraz studentami;
- w ciągu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku nie mieszkali i nie byli zatrudnieni w Polsce.
Instytucja zatrudniająca zobowiązuje się natomiast do:
- zatrudnienia naukowca na podstawie umowy o pracę na co najmniej ½ etatu przez cały okres realizacji projektu;
- powierzenia uczestnikowi programu zadań, tj. zajęć dydaktycznych i zapewnienia niezbędnych warunków do ich realizacji;
- udzielenia wsparcia administracyjno-organizacyjnego;
Projekt może trwać od 10 do 24 miesięcy.
Nabór wniosków prowadzony jest w dwóch rundach. Pierwszy odbył się w dniach od 15 listopada 2021 roku do 14 stycznia 2022 roku godz. 15 czasu lokalnego (Warszawa). Drugi rozpoczyna się od 1 marca i potrwa do 30 czerwca 2022 roku godz. 15 czasu lokalnego (Warszawa) lub do wyczerpania środków przeznaczonych na program.
Projekt może rozpocząć się: dla wniosków złożonych w pierwszej rundzie – nie wcześniej niż 1 marca 2022 r. i nie później niż 1 października 2022 r.; dla wniosków złożonych w drugiej rundzie – nie wcześniej niż 1 października 2022 r. i nie później niż 31 grudnia 2022 r.
Więcej informacji:
Od dziś do 23 maja 2022 r. można aplikować o udział w programie Profesura NAWA. Program oferuje polskim instytucjom nauki i szkolnictwa wyższego długookresowy pakiet środków na zaproszenie zagranicznego naukowca o światowej renomie i zbudowanie przez niego zespołu badawczego.
Nauka w odpowiedzi na wyzwania cywilizacyjne
Celem Programu jest wspieranie najwyższej jakości działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej, prowadzonej przez polskie jednostki akademickie i naukowe, poprzez włączenie w te działania zagranicznych naukowców światowej klasy z nauk: przyrodniczych, inżynieryjnych i technicznych, medycznych i o zdrowiu oraz rolniczych.
Program skierowany jest do instytucji polskiego systemu szkolnictwa wyższego i nauki – to bezpośrednio one składają wniosek. Uczelnie i instytuty mogą zatrudnić najlepszych zagranicznych naukowców, którzy poprowadzą projekty odpowiadające na wyzwania cywilizacyjne, o dużym znaczeniu w skali globalnej. Stworzenie zespołu badawczego pod kierownictwem światowej klasy naukowca jest niepowtarzalną szansą na wykorzystanie i rozwinięcie potencjału naukowego instytucji zatrudniającej, zaprezentowanie własnych osiągnięć i zwiększenie rozpoznawalności międzynarodowej.
Komponent badawczy – grant startowy finansowany przez NCN
Istotnym elementem Programu jest Komponent badawczy – grant startowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, przeznaczony na realizację badań naukowych o charakterze badań podstawowych w pierwszych 18 miesiącach realizacji projektu. Niezależnie od tego zachęcamy Wizytujących Naukowców do aktywnego aplikowania o prestiżowe granty badawcze.
Całkowita alokacja na nabór wynosi 20 000 000,00 zł, przy czym NAWA zastrzega sobie możliwość zwiększenia tej kwoty, jak również niewykorzystania całej alokacji. Kwota dofinansowania pojedynczego projektu, przy założeniu, że będzie trwał on 48 miesięcy, może wynieść nawet 3 103 600,00 zł. Podkreślić jednak należy, iż Agencja finansuje 80% kosztów Projektu. Pozostałe 20% stanowi wkład własny wnioskodawcy tj. instytucji składającej wniosek.
Terminy
Wnioski w programie przyjmowane są od 23 lutego 2022 do 23 maja 2022 roku, wyłącznie drogą elektroniczną, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego NAWA.
Program daje możliwość zatrudnienia Wizytującego Naukowca na okres od 3 do 4 lat. Realizacja projektu może rozpocząć się nie wcześniej niż 1 lutego 2023 r. i nie później niż 1 października 2023 r.
Szczegóły: https://nawa.gov.pl/naukowcy/profesura-goscinna-nawa
Program oferuje Stypendystom możliwość odbycia stażu podoktorskiego lub realizacji części kształcenia doktorskiego, realizacji prac badawczych wspólnie z wybitnymi naukowcami z zagranicy, pozyskania materiałów do pracy naukowej oraz nawiązania długofalowych relacji z zagranicznymi zespołami naukowymi. W ramach edycji 2018 – 2021, beneficjenci realizowali/realizują swoje projekty w najlepszych ośrodkach na świecie, plasujących się na najwyższych lokatach w renomowanych rankingach. Wskazać tu można choćby na: California-Berkeley, California Institute of Technology, Cambridge, Columbia, Harvard, Massachusetts Institute of Technology, Oxford, Princeton, Stanford oraz University of Chicago.
Nabór wniosków w tegorocznej edycji prowadzony jest w terminie od 17 marca do 10 maja 2022 r. Nowością w piątej edycji jest specjalna ścieżka dla stypendystów II edycji programu im. Wilhelminy Iwanowskiej. Wynika ona z trudnej sytuacji epidemiologicznej i wynikającej z niej utrudnionej możliwości realizacji projektów, które uzyskały finasowanie w naborze 2019.
Beneficjenci poza stypendium otrzymają również dodatek moblinościowy oraz dodatek na członków rodziny, jeśli będzie ona uczestniczyła w wyjeździe stypendialnym.
https://nawa.gov.pl/naukowcy/program-imienia-bekkera/ogloszenie
Szanowni Państwo,
Z przyjemnością informujemy, że Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej ogłosiła nabór wniosków w programie Polskie Powroty NAWA.
Polskie Powroty NAWA
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej ogłasza nabór wniosków w programie Polskie Powroty NAWA. Celem programu Polskie Powroty NAWA jest umożliwienie wyróżniającym się polskim naukowcom powrotu do kraju i podjęcia przez nich zatrudnienia w polskich uczelniach, instytutach naukowych lub instytutach badawczych. Program stwarza naukowcom rezydującym w zagranicznych ośrodkach naukowych możliwość stworzenia w Polsce własnej grupy projektowej i prowadzenia badań w optymalnych warunkach. Krajowe uczelnie, instytuty naukowe i instytuty badawcze mogą pozyskać specjalistów posiadających doświadczenie międzynarodowe oraz wiedzę z zakresu najnowszych trendów badawczych w swojej dyscyplinie naukowej.
Program obejmuje dwie ścieżki, w zależności od etapu kariery naukowej:
- Młody naukowiec (ścieżka Junior scientist)
- Doświadczony naukowiec (ścieżka Experienced scientist).
Powracającym naukowcem może być osoba, która:
- ma obywatelstwo polskie
- ma co najmniej stopień naukowy doktora (dla ścieżki Junior scientist uzyskany nie wcześniej, niż 7 lat przed złożeniem wniosku)
- w okresie wskazanym w ogłoszeniu o naborze pracowała naukowo w zagranicznej uczelni, instytucie badawczym lub dziale badawczym przedsiębiorstwa i w tym czasie nie mieszkała i nie pracowała w Polsce
- może wykazać się dorobkiem naukowym rozpoznawalnym międzynarodowo i wyróżniającym się w kontekście dyscypliny oraz etapu kariery
- w ramach pracy naukowej za granicą kierowała realizacją co najmniej jednego projektu badawczego wyłonionego w konkursie krajowym i międzynarodowym (dla ścieżki Experienced scientist).
W programie finansowane są:
- wynagrodzenie powracającego naukowca
- wynagrodzenie osoby zapraszającej
- wynagrodzenie grupy projektowej
- adaptacja i organizacja miejsca pracy oraz przygotowanie zaplecza badawczego
- przesiedlenie powracającego naukowca
- komponent badawczy finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki.
W ramach ścieżki Junior scientist można zaplanować projekty trwające od 24 do 36 miesięcy, z finansowaniem NAWA do kwoty 1 193 200 zł. W ścieżce Experienced scientist możliwe są projekty od 36 do 48 miesięcy z finansowaniem NAWA do 2 447 600 zł. Dodatkowo w przypadku badań podstawowych można ubiegać się o komponent badawczy NCN – grant startowy w wysokości do 200 000 zł.
Termin naboru wniosków: od 14 maja 2021 r. do 29 lipca 2021 r., do godz. 15:00:00 (czasu lokalnego dla Warszawy)
Więcej informacji znajduje się pod linkiem: https://nawa.gov.pl/naukowcy/polskie-powroty
Osobą do kontaktu w sprawach programu Polskie Powroty NAWA jest Pani Katarzyna Pietruszyńska, e-mail: katarzyna.pietruszynska@nawa.gov.pl; tel. + 48 22 390-35-56
Linki do wpisów ogłaszających program Polskie Powroty NAWA w mediach społecznościowych, o których udostępnianie uprzejmie prosimy:
Profil NAWA na Twitterze:
https://twitter.com/NAWA_Poland/status/1393160117277839363
https://twitter.com/NAWA_Poland/status/1396799442192371714
Profil NAWA na Facebooku: https://www.facebook.com/NarodowaAgencjaWymianyAkademickiej/photos/a.207932819932850/840138376712288/
Dzięki programowi “Mobilność Plus” miałem możliwość odbycia kilkuletniego stażu podoktorskiego w dwóch najbardziej prestiżowych uczelniach na świecie – Uniwersytetu Harvarda oraz Uniwersytetu Stanforda w Stanach Zjednoczonych. Pobyt w ośrodku zagranicznym dał mi nowy oddech, poszerzył moje horyzonty oraz pozwolił doskonalić się w technikach, które w Polsce są jeszcze mało znane. To w trakcie mojego stażu nawiązałem szereg trwających do dziś współprac, nie tylko z ośrodkami z USA, ale również z Chin i Niemiec, w ramach których realizowane są wspólne projekty oraz ma miejsce wymiana naukowców. Dzięki temu mój dorobek naukowy znacząco się powiększył. Szczególnie dla mnie ważnym jest jednak fakt, że pobyt ten przygotował mnie do samodzielnej kariery naukowej, w tym do założenia własnego zespołu oraz skutecznego aplikowania o fundusze w konkursach krajowych i międzynarodowych. Z mojego pobytu w USA przywiozłem bagaż doświadczeń, który na trwałe ukształtował moje postrzeganie sposobu uprawiania nauki praz prowadzenia zajęć dydaktycznych.
Stypendia są przeznaczone dla następujących grup:
- Stypendia dla studentów i absolwentów
- Stypendia dla doktorantów i młodych naukowców
- Stypendia dla naukowców i nauczycieli akademickich
- Stypendia dla byłych stypendystów
Wszystkie informacje dotyczące oferty stypendialnej dostępne są na stronie internetowej www.daad.pl.
Mobilność, ale i chęć do podróżowania towarzyszą mi od zawsze. Mobilność powiązana czy też wynikająca z obowiązków służbowych była i jest dla mnie strzałem w dziesiątkę i pozwala mi połączyć przyjemne z pożytecznym – rozwój naukowy, działalność społeczną, działalność dydaktyczną i wszystkie inne związane z życiem i pracą naukowca.
Moje pierwsze wyjazdy miały miejsce w czasie studiów magisterskich (Socrates-Erasmus) i doktoranckich, kiedy nie były jeszcze w modzie aparaty cyfrowe, „selfiki” i … monitory z płaskim ekranem. Późniejsze wyjazdy, których było naprawdę sporo, pozwoliły mi realizować moje plany eksperymentalne, nawiązywać nowe współprace, rozwijać nowe pomysły badawcze, ale i spędzać czas w miłym towarzystwie, obserwować i chłonąć zwyczaje i kulturę krajów, do których podróżowałem, a często też poznawać miejsca, których nie odwiedziłoby się w ramach wyjazdów turystycznych.
Kiedy rozpoczynałem moją karierę naukową, możliwości finansowania wyjazdów naukowo-badawczych były bardzo ograniczone. Obecnie nie wyobrażam sobie nie wykorzystać szans, jakie daje Unia Europejska i inne instytucje finansujące wyjazdy mobilnościowe.
Bez tych wyjazdów moje życie zawodowe potoczyłoby się zupełnie inaczej i jestem przekonany, że byłoby uboższe. A załączone zdjęcia pokazują, że mobilność zawodową można połączyć z fantastycznymi przygodami po godzinach pracy – od nurkowania na Wielkiej Rafie Koralowej przez wędrówki po (nie tylko) europejskich miastach i ich obrzeżach po trekkingi w Górach Skalistych i górach Meksyku. Pysznego jedzenia też można i należy wszędzie spróbować!
Wyjazdy:
- 2020: Medizinische Klinik I, Universitätsklinikum Erlangen, Fredrich – Alexander – Universitat Erlangen-Nurnberg, Erlangen, Germany – 5 days – Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2017: Faculty of Health Sciences, King Juan Carlos University, Madrid, Spain – 3 days – Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2017: Laboratory of Cell Biology & Histology/Core Facility Biomedical Microscopic Imaging, Department of Veterinary Sciences, University of Antwerp, Antwerp, Belgium – 4 days – Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2016: Faculty of Health Sciences, King Juan Carlos University, Madrid, Spain – 4 days – Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2016: SCAC-IRIB UFR de Médecine et Pharmacie, University of Rouen, France – 5 days – Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2015: ERC Workshop, Oesterreichische Akademie der Wissenschaften, Vienna, Austria
- 2014: Ludwig Maximilian University, Munich, Germany – 7 days – Fellow of the Socrates/Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2014: Tongji University of Shanghai, Shanghai, China – 7 days – Bilateral scientific and technical cooperation between Poland and China
- 2013: Neurobiology Research Unit 9201, University of Copenhagen, Copenhagen, Denmark – 10 days – Fellow of the Socrates/Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2013: United European Gastroenterology Basic Science Course, London, United Kingdom – invited participant (UEG Fellow)
- 2012: Neurobiology Research Unit 9201, University of Copenhagen, Copenhagen, Denmark – 10 days – Fellow of the Socrates/Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2012: Tongji University of Shanghai, Shanghai, China – 2 weeks – Fellow of the National Natural Science Foundation of China (NSFC) Research Fund for International Young Scientists
- 2012: 12th Little Brain Big Brain meeting, Leuven, Belgium – invited participant
- 2011: INSERM, CNRS UMR-1043, University of Toulouse III, Toulouse, France – 1 month – Fellow of the French Government (Bourse de recherche du Gouvernement français)
- 2011: INSERM, CNRS UMR-1043, University of Toulouse III, Toulouse, France – 2 weeks – Fellow of the Socrates/Erasmus Staff Training Mobility Program
- 2011: ASNEMGE Young Investigator Meeting, Vienna, Austria – invited participant
- 2011: Department of Experimental Neuropsychopharmacology, University of Rouen, France – 1 week – Bilateral scientific and technical cooperation between Poland and France Polonium
- 2010: Department of Surgery, University of California, San Francisco, USA – 2 weeks – Post-doctoral fellow
- 07/2008 – 12/2010: Postdoctoral Research Fellow, Division of Gastroenterology, Department of Medicine, University of Calgary, Canada
- 01/2008 – 06/2008: Postdoctoral Research Fellow, Department of Pharmacognosy, University of Mississippi, USA
- 2006: Department of Experimental Neuropsychopharmacology, University of Rouen, France – 9 months – Fellow of the Regional Council of High Normandy, France (Bourse du Conseil Régional de la Haute Normandie)
- 2005 – 2007: Laboratory for Developmental Physiology, Genomics and Proteomics, Catholic University of Leuven, Belgium – total 8 months – Post-doctoral fellow, various programs
- 2004: Department of Experimental Neuropsychopharmacology, University of Rouen, France – 2 months – Fellow of the French Government (Bourse de recherche du Gouvernement français)
- 2003: Department of Experimental Neuropsychopharmacology, University of Rouen, France – 3 months, Fellow of the University of Rouen
- 2003: Institute of Nuclear Medicine, Division of Radiological Chemistry, University Hospital Basel, Switzerland – 1 month – ICRETT Fellow of the International Union Against Cancer
Jedna książka może zmienić życie człowieka ……, ale też jedna podróż lub jeden uścisk ręki
Podróże i książki to jedne z moich pasji, stad motto inspirowane powiesciami Carlosa Ruiz Zafon. Mam na myśli nie tylko wyjazdy turystyczne, ale zwłaszcza te zawodowe pobyty i wymiany doświadczeń. Każdy z nas nieco inaczej organizuje sobie swoją pracę. Dla mnie możliwość odwiedzania innych uczelni i nawiązywania kontaktów personalnych zawsze była bardzo ważna.
W czasie pracy na uniwersytecie Medycznym w Łodzi miałam okazje korzystać z wielu programów umożliwiających realizacje prac badawczych za granicą. Pierwszy mój wyjazd miał miejsce w roku 2012, w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o nazwie “Mobilność Plus”. Muszę jednak dodać, że gdyby nie wcześniejszy udział w zagranicznych konferencjach, prezentacja wyników badań i możliwość poznania osobiście wielu utytułowanych naukowców, pewnie nie odważyłabym sie napisać listu do Profesora Frediego Hamdy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, z prośbą o umożliwienie realizacji mojego projektu. Wybór ten był przemyślany i wpisujący się w profil naukowy tej jednostki. Miałam wielkie szczęście, że moja propozycja badań spodobała sie Panu Profesorowi i tym sposobem spędziłam w Wielkiej Brytani rok pracując wspólnie z naukowcami i klinicystami brytyjskimi. W trakcie tego pobytu nawiązałam też współpracę z Profesorem Jamesem Catto z Uniwersytetu w Scheffield, co zaowocowało kolejnym kierunkiem moich badan poświęconych niekodującej części naszego genomu. Po powrocie ze stypendium kilkukrotnie realizowałam wyjazdy w ramach programu Ersasmus+. Odwiedziłam m.in. Instytut Badań Molekularnych MOME w Aahrus w Danii, Instytut Onkologii w Porto w Portugalii i Uniwersytet Radbound w Nijmegen w Holandii. Byłam też profesorem wizytującym w Uniwersytecie Zhetysu imienia Ilyasa Zhansugurova w Kazachstanie. Obecnie przebywam w Stanach Zjednoczonych na stypendium w ramach programu im. Prof. Franciszka Walczaka w Department of Pathology Division of Genomic Diagnostics and Bioinformatics UAB.
Chciałabym podkreślić, że każdy taki wyjazd wymaga dużo wysiłku i działań organizacyjnych. Począwszy od nawiązania kontaktu z placówką, do której chcemy pojechać, uzyskania zgody na przyjazd i wymaganych do złożenia wniosku dokumentów, aż po formalności związane z wizami, podróżami, delegacjami i w końcu życiem codziennym (zakwaterowanie, wyzywienie). Muszę przyznać, że w chwili obecnej zarówno oferta takich programów, jak i sprawy administracyjne przebiegają znacznie sprawniej niż 10 lat temu. Sytuacja pandemii na pewno nieco ogranicza przemieszczanie sie, niemniej możliwości nawiązywania kontaktów zwiększyły sie dzięki wszechobecnym komunikatorom i programom do spotkań online. Pragnę też dodać, że zwłaszcza dla młodych ludzi jest to niesamowita okazja rozwoju zarówno pod względem naukowym jak i poobserwowania w praktyce jak pracuje się za granicą. Stabilizacja jest dobra, wszakże pod warunkiem, że nie zamienia się w szpilkę, którą przytwierdzono motyla do podłoża. Nie będę ukrywać, że mimo, że wszędzie byłam przyjmowana jako gość z wielką uprzejmością, to adaptacja do nowych warunków pracy i życia bywa małym wyzwaniem (zwłaszcza w Kazachstanie w grudniu). Dodam też, że chociaż obecnie młodzi ludzie radzą sobie rewelacyjnie z urządzeniami elektronicznymi, to taki wyjazd może być namiastka obozow „surviwalowych”, bo nie wszystko i o każdej porze da się zrobić przy użyciu smartfona, zwłaszcza gdy nie ma zasięgu sieci, albo dostępu do ładowania (inne gniazda elektryczne) lub karta płatnicza jest odrzucana, mimo poprawnej weryfikacji numerem PIN i dostępnych środków na koncie.
Niemniej, mogę powiedzieć, że każdy mój wyjazd kończył sie miłymi uściskami, nowymi przyjaźniami, które trwają po dziś i ważnymi doświadczeniami. Mogłabym opowiadać godzinami, ale zamiast tego szczerze zachęcam. Może nie będzie łatwo, przewidywalnie i czasem zatęsknicie Państwo za swoimi bliskimi, ale gwarantuję, że warto. Proszę też pamiętać, że nie wszystko co warto robić sie opłaca, jak powiedział Profesor Władysław Bartoszewski.
Prosze rozwinąć skrzydła, nie bać się zmian, zaryzykować i ruszyć w świat.

